![]() | |
Enghraifft o'r canlynol | protest, cadwyn ddynol ![]() |
---|---|
Dyddiad | 23 Awst 1989 ![]() |
Rhan o | Singing Revolution ![]() |
Lleoliad | Gwledydd Baltig ![]() |
Gwladwriaeth | Yr Undeb Sofietaidd ![]() |
Hyd | 600 cilometr ![]() |
![]() |
Roedd Ffordd y Baltig neu'r Gadwyn Baltig (hefyd Cadwyn Rhyddid;[1] Estoneg: Balti kett; Latfieg: Baltijas ceļš; Lithwaneg: Baltijos kelias; Rwseg: Балтийский путь Baltiysky put) yn brotest wleidyddol heddychlon a ddigwyddodd ar 23 Awst 1989. Ymunodd oddeutu dwy filiwn o bobl â'u dwylo i ffurfio cadwyn ddynol a rhychwantai 675 km ar draws y tair gwlad Baltig - Estonia, Latfia a Lithwania, a oedd ar y pryd ymhlith gweriniaethau cyfansoddol yr Undeb Sofietaidd.
Deilliodd y protest mewn protestiadau "Diwrnod Rhuban Du" a gynhaliwyd yn ninasoedd y gorllewin yn yr 1980au. Roedd yn nodi hanner canmlwyddiant Cytundeb Molotov-Ribbentrop rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Almaen Natsïaidd. Rhannodd y cytundeb a'i brotocolau cyfrinachol Ddwyrain Ewrop yn gylchoedd dylanwad ac arweiniodd at feddiannu'r gwledydd Baltig ym 1940. Trefnwyd y digwyddiad gan fudiadau o blaid annibyniaeth: Rahvarinne o Estonia, ffrynt Tautas yn Latfia, a Sąjūdis o Lithwania. Dyluniwyd y brotest i dynnu sylw byd-eang trwy ddangos awydd poblogaidd am annibyniaeth a dangos undod ymhlith y tair gwlad. Fe’i disgrifiwyd fel ymgyrch gyhoeddusrwydd effeithiol, ac yn olygfa gyfareddol a syfrdanol yn emosiynol.[2][3] Roedd y digwyddiad yn gyfle i'r gweithredwyr Baltig roi cyhoeddusrwydd i'r deyrnasiad Sofietaidd a gosod cwestiwn annibyniaeth Baltig nid yn unig fel mater gwleidyddol, ond hefyd fel mater moesol. Ymatebodd yr awdurdodau Sofietaidd i'r digwyddiad gyda rhethreg ddwys, ond methwyd â chymryd unrhyw gamau adeiladol a allai bontio'r bwlch a oedd yn gwaethygu rhwng y gweriniaethau Baltig a gweddill yr Undeb Sofietaidd. Ar ôl saith mis o'r brotest, Lithwania oedd y weriniaeth Sofietaidd gyntaf i ddatgan annibyniaeth.
Ar ôl Chwyldroadau 1989, mae 23 Awst wedi dod yn ddiwrnod coffa swyddogol yng ngwledydd y Baltig, yn yr Undeb Ewropeaidd ac mewn gwledydd eraill, a elwir yn Ddiwrnod y Rhuban Du neu fel Diwrnod Coffa Ewropeaidd i Ddioddefwyr Staliniaeth a Natsïaeth.